แหล่งเรียนรู้

แนวคิดในการจัดตั้งแหล่งเรียนรู้

องค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว  อำเภอตรอน  จังหวัดอุตรดิตถ์

.................................................

ระบบบริหารจัดการท้องถิ่น

.....แนวคิดหลัก

...........องค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว มีแนวคิดในการทำให้ประชาชนในตำบลมีสุขภาวะที่ดี มีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น คนในตำบลมีอายุยืนยาว ส่วนการบริหารจัดการเน้น “การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม” โดยมีการสนับสนุนให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมทุกระดับ ดังผลงานความสำเร็จด้านงานบริหารจัดการ รางวัลธรรมมาภิบาล 6 ปี สิ่งที่ต้องคำนึงเสมอคือ ประชาชนผู้มีส่วนได้เสียจะต้องเข้ามามีส่วนร่วมทุกระดับ ฝ่ายบริหารทำหน้าที่ควบคุม ติดตาม ประสานงาน สนับสนุน อำนวยการให้เกิดผลสำเร็จ ส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนเข้าตรวจสอบการทำงาน มีการนำเสนอผลงานผ่านสื่อทุกรูปแบบ ระดมศักยภาพของชุมชนให้เกิดพลังความศรัทธา ความเชื่อมั่น กับการทำงานร่วมกัน ด้วยความเสียสละ สุจริต ของคณะทำงานที่เกิดจากภาคีหลากหลายภาคส่วน โดยให้ความสำคัญกับการนำหลักวิชาการ เทคโนโลยีที่เหมาะสม มาพัฒนางานขององค์การบริหารส่วนตำบลอย่างต่อเนื่อง โดยมีทุกภาคส่วนและภาคีเครือข่ายร่วมบริหารจัดการ  ซึ่งได้ใช้แผนชุมชนเป็นเครื่องมือในการบริหารพัฒนาท้องถิ่นและสร้างการมีส่วนร่วม โดยยึดหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ จนกล้าประกาศว่า “อบต.หาดสองแคว เป็นเขตปลอดการทุจริตคอรัปชั่น” ต่อสาธารณชน และได้จัดให้มีการถ่ายทอดการบริหารจัดการที่ดีไปสู่เยาวชนคนรุ่นหลัง เพื่อสร้างจิตสำนึกรักบ้านเกิด หวงแหนทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่ในท้องถิ่นอย่างยั่งยืนยาวนาน และส่งเสริมความรักใคร่ สมัครสมาน สามัคคี สมานฉันท์ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ในชาติพันธุ์ของคนในตำบล ซึ่งจะทำให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนตั้งแต่ ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมกำหนดแนวทาง ร่วมทำ ร่วมรับประโยชน์ และร่วมติดตามประเมินผล โดยมีวิสัยทัศน์ในการพัฒนาตำบลที่ว่า “ตำบลน่าอยู่ เรียนรู้ร่วมกัน สร้างสรรค์สังคม ชุมชนเข้มแข็ง ร่วมแรงพัฒนา  ประชาชนสุขใจ”

...........การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ตามรัฐธรรมนูญ ปี พ.ศ.2550 มาตรา 287 กล่าวว่า “ประชาชนในท้องถิ่นมีสิทธิมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจัดทำให้มีวิธีการที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม” องค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว ให้ความสำคัญกับการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมมาโดยตลอดอย่างต่อเนื่อง โดยผ่านเวทีประชาคมทุกหมู่บ้าน ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนดแนวทางการพัฒนา โดยยึดวิสัยทัศน์ตำบลเป็นหลักและได้ร่วมกันกำหนดยุทธศาสตร์  เพื่อให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ในการพัฒนาไว้ 6 ยุทธศาสตร์

  1. ยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม ไฟฟ้า น้ำประปา แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร การอุปโภค-บริโภค เพียงพอต่อความต้องการของประชาชน
  2. ยุทธศาสตร์การพัฒนาตำบลน่าอยู่ สู่เศรษฐกิจพอเพียง
  3. ยุทธศาสตร์การพัฒนาสังคมแห่งความสงบสุข ร่มเย็น มีความมั่งคงในการดำเนินชีวิตอย่างมั่นใจ
  4. ยุทธศาสตร์การพัฒนาสังคมแห่งการเรียนรู้ ร่วมด้วยการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
  5. ยุทธศาสตร์การพัฒนาด้านการท่องเที่ยว และอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น
  6. ยุทธศาสตร์การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ให้มีดุลยภาพที่ยั่งยืน

............ซึ่งในแต่ละยุทธศาสตร์ได้มีตัวแทนภาคประชาชน สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว ข้าราชการส่วนท้องถิ่น ร่วมเป็นคณะทำงาน และได้ขับเคลื่อนการทำงานไปพร้อมกัน ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างทั่วถึงและเป็นธรรมส่งผลให้คนในตำบลเกิดความรักใคร่ สมัครสมาน สามัคคี ซึ่งปัจจุบันตำบลหาดสองแควเป็นพื้นที่ต้นแบบในโครงการส่งเสริมการสร้างระบบบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมระดับจังหวัดโดยคณะกรรมการพัฒนาระบบการบริหารราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้รับรางวัล “จังหวัดที่มีความเป็นเลิศในการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม” และองค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว ได้รับรางวัลแห่งความเป็นเลิศด้านการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม “ภาคประชาชนเข้มแข็ง” จากสถาบันพระปกเกล้า ในปี 2551 และจังหวัดอุตรดิตถ์ได้มอบหมายให้ อบต.หาดสองแคว ขยายผลรูปแบบการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมของภาคประชาชนจังหวัดอุตรดิตถ์ ในปี 2552  และองค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแควยังได้รับรางวัลการบริหารจัดการที่ดี ถึง 6 ครั้ง ตั้งแต่ปี 2546 ถึง 2552

............แผนชุมชน เป็นกลไกในการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และใช้เวทีสัญจรของ อบต.หาดสองแคว ให้กับกลุ่มเยาวชนและภาคประชาชนทุกๆกลุ่ม ได้มีช่องทางเสนอแนะปัญหาความเดือดร้อนและความต้องการ และได้ให้ประชาชน เยาวชนได้มองถึงสิ่งดีๆ ในหมู่บ้านของตนเองเพื่อให้เกิดสำนึกรักถิ่นฐานบ้านเกิดตนเองมากยิ่งขึ้น

............การพัฒนาศักยภาพคนในตำบล มีสุภาษิตกล่าวไว้ว่า “จะปลูกพืชต้องเตรียมดิน จะกินต้องเตรียมอาหาร จะพัฒนาต้องเตรียมคน จะพัฒนาใครเขา ต้องพัฒนาที่ตัวเราเองก่อน” ซึ่งจะเห็นได้ว่าการพัฒนานั้นต้องเริ่มที่ผู้นำก่อน ต้องมีความเสียสละ อดทน มีจิตสำนึก มีคุณธรรม จริยธรรม และต้องไม่คิดเอาผลประโยชน์ใส่ตนเองและพวกพ้อง เมื่อผู้นำเป็นแบบอย่างที่ดี คนที่จะร่วมในการพัฒนาก็จะศรัทธาในการทำงานและสามารถขับเคลื่อนการพัฒนาไปสู่เป้าหมายที่วางไว้ร่วมกันได้ มีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารอย่างทั่วถึง และได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ที่มีอยู่ภายในตำบลให้เยาวชนคนรุ่นหลังได้รู้และจะได้สืบทอดเจตนารมณ์ ประเพณี วัฒนธรรม อันดีงามให้คงอยู่สืบไป มีการพัฒนาให้คนในชุมชนได้ศึกษาเล่าเรียนในระดับอุดมศึกษาและในระดับมหาวิทยาลัย โดยองค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว ได้สนับสนุนทุนการศึกษาให้กับบุตรหลานในตำบลที่เรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัยทุกคน นอกจากนั้นอบต.หาดสองแคว ยังได้ให้ความสำคัญกับปูชนียบุคคลในชุมชน ผู้นำ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แกนนำเครือข่าย และประชาชนผู้มีจิตสาธารณะ อบต.หาดสองแคว ได้ยกย่อง เชิดชูเกียรติ คนดีศรีหาดสองแคว ตั้งแต่ปี 2548 เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน อาทิเช่น ผู้ทำคุณประโยชน์ด้านศาสนา ด้านการพัฒนาอาชีพเสริม ด้านอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี ด้านส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น ด้านการปกครอง ด้านป้องกันแก้ไขปัญหาสังคม และด้านอนุรักษ์ธรรมชาติสิ่งแวดล้อม จนได้รับรางวัล โครงการท้องถิ่น ท้องที่ สามัคคี สมานฉันท์ ร่วมกันพัฒนา ในปี 2552 จากจังหวัดอุตรดิตถ์

ระบบจัดการขยะ

.....แนวคิดหลัก

............สืบเนื่องมาจากตำบลหาดสองแควยังไม่มีการจัดการขยะ และมองเห็นว่าถ้าไม่จัดการขยะอนาคตตำบลจะเป็นตำบลที่ไม่น่าอยู่ อบต.จึงทำความตกลงกับมหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์ เพื่อเป็นเครือข่ายในการจัดการขยะร่วมกัน โดยเน้น “การจัดการสิ่งแวดล้อมด้วยตนเอง ส่งเสริมการมีส่วนร่วม เพิ่มมูลค่าของใช้” มีการจัดทำข้อมูลขยะในพื้นที่ นำข้อมูลขยะมาวิเคราะห์พบว่าส่วนใหญ่ย่อยสลายร้อยละ 60 ขายและแปรรูปได้ร้อยละ 30 ร้อยละ 1 จัดการไม่ได้ นำข้อมูลที่ได้นำสู่เวทีประชาคมหาแนวทางแก้ปัญหาร่วมกัน มีการลงมติให้มีการคัดแยกขยะในครัวเรือน จัดทำผ้าป่าขยะ มีการฝึกอบรมเรื่องของการจัดการขยะให้แก่ประชาชน เช่น การคัดแยกขยะ การทำจุลินทรีย์แห้ง การนำถุงพลาสติกมาใช้ เป็นต้น จากการคัดแยกขยะนำไปสู่การทำปุ๋ยอินทรีย์จากขยะเพื่อใช้ในการเกษตร  และได้เกิดการร่วมกลุ่มของประชาชนในชุมชนรักษ์สิ่งแวดล้อมเพิ่มมากขึ้น

............แปลงสาธิตผลผลิตจากการใช้น้ำหมักชีวภาพจากขยะในครัวเรือน ทาง อบต. หาดสองแควยังไม่มีการจัดการขยะ และได้คิดว่าถ้าหากไม่มีการกำจัดขยะในอนาคตจะส่งผลเสียให้กับกับชุมชน  ทาง อบต.หาดสองแคว จึงประสานงานกับทางมหาวิทยาลัย ราชภัฏอุตรดิตถ์เพื่อหาวิธีในการจัดการขยะร่วมกัน และได้มีการจัดการกับสิ่งแวดล้อมด้วยตนเอง และส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมและเป็นการประยุกต์ใช้ทรัพยากรให้เกิดคุณประโยชน์สร้างวิกฤติให้เป็นโอกาสจากขยะในครัวเรือนให้มีคุณค่า เช่น  การคัดแยกขยะในครัวเรือน การทำจุลินทรีแห้ง  และการนำขยะที่เหลือใช้ในครัวเรียนมาทำเป็นปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพ

............ป้าประทุม มีวังแดง(ป้าสร้อย) ประกอบอาชีพเกษตรกรโดยการใช้สารเคมีจึงทำให้เกิดการแพ้สารเคมี จึงหยุดทำการเกษตร  พ.ศ. 2548 ทาง อบต. หาดสองแควได้มีการแนะนำให้ไปอบรมในเรื่องของการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วม ที่ศูนย์เรียนรู้มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ ก็เลยเกิดการสนใจ จึงเข้าร่วมอบรมและได้นำแนวทางจากการเข้าร่วมการอบรมมาทดลองทำและมีการรวมกลุ่มผู้ที่ไปทำการอบรม ได้มีการออกทุนคนละ100 บาทในการทดลองทำน้ำหมักชีวภาพจากขยะที่เหลือใช้ในครัวเรือน เช่น เปลือกแตงโม ฟัก ฟักทอง สับประรส ส้ม มะนาว มะกุด ส้มโอ เป็นต้น จากการทดลองทำแล้วไม้มีการแพ้ จึงมีการทำใช้เองในสวนและมีการปลูกพืชผลเพิ่มอีก หลังจากที่ใช้แล้วได้ผลดี  พืชผลอุดมสมบรูณ์ดีและไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย และมีผู้บริโภคมาซื้อกันจำนวนมาก เพราะพืชผลที่ปลูกไม่ใช้สารเคมีจึงไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภค  หลังจากนั้นประมาณในปี พ.ศ.2549 ทาง อบต.หาดสองแคว ได้มาติดตามในการเข้าร่วมอบรมการจัดการขยะและดูนำมาขยายผลจึงมาขอความร่วมมือจากคุณป้าประทุม มีวังแดง ให้ข้อมูลในการทำน้ำหมักชีวภาพจากขยะที่เหลือในครัวเรือนทาง อบต.หาดสองแคว จึงขอความอนุเคราะห์ในเรื่องของการเป็นวิทยากรให้ความรู้ในเรื่องของการทำน้ำหมักชีวะภาพจากขยะที่เหลือใช้ในครัวเรือน และให้แปลงเกษตรสวนมะนาว เป็นศูนย์เรียนรู้

............กลุ่มจักรยานสานฝันร่วมกับเยาวชนรักษ์สิ่งแวดล้อม หมู่ที่ 1 - 7 ตำบลหาดสองแคว กลุ่มจักรยานสานฝันร่วมกับเยาวชนรักษ์สิ่งแวดล้อม หมู่ที่ 1-7 ตำบลหาดสองแคว จุดเริ่มต้นของกลุ่มนี้เกิดเมื่อประมาณ  2543  โดยมีกลุ่มเยาวชนรุ่นแรกเรียนรู้ทำปุ๋ยหมักและใช้ปุ๋ยกับการปลูกผักของกลุ่ม โดยแปลงผักตั้งอยู่บริเวณที่ตั้งของอบต.ปัจจุบัน โดยเมื่อปลูกผักได้ผลผลิตแล้วจะนำไปขายแก่คนในตำบลและหมู่บ้านโดยเด็กๆ จะปั่นจักรยานไปขาย และขณะปั่นไปตามถนนมองเห็นขยะที่เรี่ยราดข้างทางและรู้สึกไม่อยากให้คนอื่นๆมองว่าหมู่บ้านไม่มีระเบียบ สกปรก จึงเริ่มการเก็บขยะไปพร้อมๆ กับการขายผัก และเยาวชนก็ได้ชักชวนรุ่นน้องเข้ากลุ่ม ต่อมาเมื่อ 2546 พื้นที่แปลงผักกลายเป็นพื้นที่ตั้ง อบต. กลุ่มจึงต้องเลิกปลูกผัก แต่ก็ยังปั่นจักรยานเก็บขยะ โดยเก็บขยะทุกหมู่และในขณะเดียวกัน อบต. ไม่มีงบประมาณซื้อรถขยะ จึงได้ระดมความคิดกันระหว่างคนในพื้นที่ ตกลงกันว่าจะจัดการขยะกันเองและได้ทำ MOU กับมหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อเข้ามาสอนการจัดการขยะ  สอนเยาวชนคัดแยกขยะ ในปี  2548 กำนันหมู่ 3 เห็นว่าหมู่ 2 ก็ทำได้ยังได้กระตุ้นให้เยาวชนเข้าร่วมกลุ่มและเก็บขยะของหมู่บ้านตนเอง และได้แพร่ขยายไปหมู่ที่เหลือทั้งหมด ปัจจุบันเด็กเยาวชนยังปั่นจักรยานเก็บขยะและยังบำรุงดูแลต้นไม้ข้างทางด้วย การขายขยะจะทำการขายกับธนาคารขยะในหมู่บ้านโดยจะบันทึกรายได้จากการขายและจะจ่ายเงินปีละครั้ง กลุ่มเยาวชนเองก็มีการผลัดรุ่นใหม่ขึ้นมาจัดการโดยกลุ่มเด็กที่ขึ้นมาใหม่ก็คือรุ่นน้องที่เห็นรุ่นพี่ทำและทำพร้อมพี่ รุ่นพี่เองก็ยังคอยดูแลให้คำแนะนำแก่น้องๆ รุ่นพี่หรือผู้ใหญ่ที่คอยดูแลจะคอยระวังอันตรายจากภัยจราจร ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นคือ เด็กมีสำนึกรักษ์บ้านเกิด อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ชุมชนสะอาด ร่างกายแข็งแรง เด็กๆมีพื้นที่เรียนรู้และสังสรรค์ทางสังคม และสมาชิกกลุ่มยังเป็นคนสำคัญของสภาเด็กซึ่งเป็นองค์กรที่จะสะท้อนปัญหาความต้องการของเด็กในการร่วมพัฒนาท้องถิ่น

............ธนาคารขยะ ในปี 2552 ได้เกิดธนาคารขยะประจำหมู่บ้าน เพื่อต้องการให้เด็กมีการเห็นคุณค่าของขยะ เกิดรายได้ มีการออม จึงมีการจัดตั้งธนาคารขยะขึ้นเพื่อให้เด็กเก็บขยะมาฝาก และมีการบันทึก จำนวนขยะ เมื่อสิ้นปีให้เด็กสามารถเบิกเงินจากการเก็บขยะไปใช้ได้ กลุ่มเยาวชนเองก็มีการผลัดรุ่นใหม่ขึ้นมาจัดการโดยกลุ่มเด็กที่ขึ้นมาใหม่ก็คือรุ่นน้องที่เห็นรุ่นพี่ทำและทำพร้อมพี่ รุ่นพี่เองก็ยังคอยดูแลให้คำแนะนำแก่น้องๆ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นคือ เด็กมีสำนึกรักษ์บ้านเกิด อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ชุมชนสะอาด ร่างกายแข็งแรง เด็กๆมีพื้นที่เรียนรู้และสังสรรค์ทางสังคม และสมาชิกกลุ่มยังเป็นคนสำคัญของสภาเด็กซึ่งเป็นองค์กรที่จะสะท้อนปัญหาความต้องการของเด็กในการร่วมพัฒนาท้องถิ่น

/ระบบเกษตรเพื่อสุขภาวะ...



เกี่ยวกับ อบต.หาดสองแคว

นโยบาย-แผนการดำเนินงาน